Resim 2

Melda Ünaldı

Kariyer Geliştirme ve Stratejik Planlama Danışmanı
HAKKIMDA | TÜM YAZILAR
KARİYER YOLCULUĞUNDA STRATEJİ

KARİYER YOLCULUĞUNDA STRATEJİ

PAYLAŞ

Günümüz Türkiye’sinde hala kariyer planlaması, genellikle üniversitede bölüm seçimi olarak dar kapsamlı algılanıyor. Oysa kariyer planlaması sadece lise bitiminde yapılması gereken bir karar alma eylemi değil, kişinin yaşamı boyunca içinde yer alacağı değişik meslekler, sektörler, iş, görev ve etkinliklere ilişkin bir planlama sürecidir.

Geçen yüzyılda bireylerin iş hayatları boyunca ortalama yedi defa iş değiştirirken, bu yüzyılda ortalama beş defa meslek değiştirmek zorunda kalacaklarını düşünürsek, üzerinde detayları ile düşünülmesi gereken uzun soluklu bir yolculuğun planlamasına gereksinim olduğu görülmektedir.

Bu planlamanın detaylarına girmeden önce bazı kavram karışıklıklarını aydınlatmak isterim. Kariyer gelişimi ve yönetimi konusunda uzun bir deneyim ve uluslararası üne sahip olan Caela Farren, ‘Kariyerinizi Kim Yönlendiriyor (Who is Running Your Career’) adlı kitabında, bir kişinin kariyerinin dört farklı bağlamda ele alınabileceğini öne sürmektedir.

Bunlar; meslek, sektör, kurum ve iştir. Meslek; ‘insanlara yararlı mal ve hizmet üretmek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, belli bir eğitimle kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayalı, kuralları toplumca belirlenmiş etkinlikler bütünü’ olarak tanımlanır. İş ise, ‘bir üretim veya hizmette bulunmayı gerektiren görevlerini yerine getirmek üzere belli becerilerin kullanıldığı ve karşılığında para kazanılan etkinlik’ olarak tanımlanır. Sektör, bir çalışma alanıdır. Belli sınırları bulunur ve belli ürün ve hizmetler üretirler.

Örneğin; iç mimarlık bir meslek iken tasarım bir sektördür. Kurumlar ise, çeşitli mesleklerden kişilerin bir araya gelip, organize bir şekilde tanımlanmış amaç ve hedeflere ulaşmak için birlikte çalışması ile oluşur.

Kariyer yolculuğumuz sırasında hayat boyu kurum, sektör ve meslek değişiklikleri arasında gider geliriz. Bu nedenle, birey, geleceğini yönlendiren meslek seçimi aşamasında, içinde çalışacağı sektörü ve kurumun özelliklerini detayları ile gözden geçirmelidir.

Planlamayı çok fazla sevmeyen bir toplum olarak, genellikle, ‘kervan yolda düzelir’ mantığı ile yola çıkan gençlerimiz, ne yazık ki, hala kendilerini vizyonlarına taşıyacak üniversiteleri seçmek yerine, YGS sonuçlarına ya da ismine göre üniversite yani meslek tercihleri yapma eğilimlerindedirler. Oysa detaylı bir kariyer planlamasının en başında kişinin bireysel farkındalığı yatar.

Birey, seçmeyi düşündüğü mesleği ne için istediğini mutlaka tanımlayabilmelidir. Unvan, statü, para,liderlik, vs…

Bununla birlikte, bu mesleğin kişisel özellikleri, yetenekleri ile ne kadar örtüşüp, örtüşmediğine de bakabilmelidir. Güçlü ve zayıf yanlarının meslek açısından fırsat mı, yoksa tehdit mi oluşturduğunun net ayrımını önüne koymalıdır. Birey seçimini yaparken, sadece para kazanabileceği mesleği değil, beraberinde yaşam tarzını da seçmiş olur.

Unutmayalım ki, meslek kültürü ile yaşam kültürünün çakıştığı noktada insanlar çok daha mutlu olur.

Günümüzde yoğun bir rekabetin olduğunu da göz önüne alırsak, kariyer planlaması başlangıç olarak vazgeçilmezdir ancak yeterli değildir. Eğer şans eseri kraliyet ailesine prens ya da prenses olarak doğmuş isek, adım adım planlarımızı gerçekleştirmek yolu ile zirveye kolaylıkla yaklaşırız. Oradaki zirvede rekabet ya hiç yoktur ya da çok azdır. Ancak kıt kaynaklar ile kariyer yolculuğumuza çıkmış isek, bavulumuza sadece kariyer merdivenini koymak yetmez. Bavulumuzda mutlaka alternatifler üretmenize yardımcı olacak stratejiler olmalıdır.

Doğduğumuz sınıf ne kadar şanslı olduğumuzu, öldüğümüz sınıf ise ne kadar başarılı olduğumuzu gösterir.

Stratejinin; ‘hızlı, farklı, yaratıcı çözümler üreterek başarılı olmaktır’ tanımından yola çıkarsak, kariyer planlamalarınızın içinde mutlaka strateji üretebilme becerilerinin de bulunması gerekmektedir. Günümüz koşullarında böyle bir sektör bulmak pek kolay olmamakla beraber rekabetin olmadığı sektörlerde kariyer planlarınızı adım adım uygulamak yeterli olurken, yoğun rekabet ortamlarında çok daha fazla strateji üretebilme becerilerimizin olması gerekmektedir.

Gelecek planı, vizyonla başlayan, amaç ve hedeflerle somutlaştırılan, faaliyet ve stratejiler aracılığı ile başarıya odaklanan, değerlerimiz ile yoğrulan keyifli bir yolculuktur.

Unutulmamalıdır ki, yürünen yol, varılacak yerden çok daha güzeldir :)