ilkiz photo

İlkiz Özcan Sönmez

Ebeveyn Koçu ve Oyun Terapisti
HAKKIMDA | TÜM YAZILAR
Çocuğunuz Evinizdeki Kuralları Biliyor mu?

Çocuğunuz Evinizdeki Kuralları Biliyor mu?

PAYLAŞ

Çocuğunuz sürekli sizden aynı şeyler için izin istiyorsa, izin alamadığında çatışma ve krizler yaşanıyorsa, kısıtlı izin verdiğiniz konularda ısrarlarında artış varsa, daha çok televizyon, daha çok sanal oyun, çikolata, oyuncak tutturmalarının önünü alamıyorsanız, ve sorumluluklarını yerine getirmiyorsa, çocuğunuz evdeki kuralları net olarak bilmiyor olabilir. Kuralları bilmeyen bir çocuğun, beklentilerinizi karşılaması mümkün değildir.

Çocuklar tutarlı uygulanan ve içselleştirdikleri kuralları unutmazlar.  Çocuğunuzun kola içmesine hiçbir zaman izin vermiyorsanız, hergün bir çatışma yaşamazsınız. Genellikle çatışmalar, bazen izin verilen, bazen izin verilmeyen isteklerde yaşanır. Çocuklar bu isteklerini kontrol etmekte ve bunun nedenini anlamakta zorluk çekerler, oysa hayatımız bu tür kararlarla doludur.

Mutlaka bazı günler istediği oyuncak, kitap, dergi, giysi alınıyor, bazı günler alınmıyordur. Bazı günler tatlı veya hamburger yemesine izin verilirken, her seferinde buna izin vermeyeceksinizdir.  Bu anne babaların insiyatifindedir ve biz ebeveynler tatlı kaçamağı için de, satın alınacak şeyler için de, sorumluluklar için de aslında aklımızda bir çetele tutarız.

Daha yeni çikolata yedi, bu hafta artık yemesin, zararlı’ deriz.

Sürekli oyuncak alıyoruz zaten, daha yeni aldık, şimdi almayalım’ deriz.

Ne zamana ötelediğimizden emin olmamakla birlikte, ‘O kadar da çok istemiyor geçiştireyim şimdi’ deriz. Hatta çoğu zaman kestirmeden, ‘Şu anda paramız yok’,  ‘Daha yeni oyuncak aldık sana!’  veya ‘Dün bütün gün televizyon izledin, bugün sana televizyon yok!’ diyerek geçiştiririz.

Fakat çocuğumuzun aklında bu çetele olmadığı için, isteklerinin belirli bir tarihe ertelendiğini anlamakta zorlanır. O an sahip olmaz ise hiç sahip olamayacakmış gibi hisseder. Daha önce izin verildiği için şimdi neden izin alamadığına anlam veremeyerek, bunu büyük bir haksızlıkmış gibi algılayabilir ve konu ile orantısız büyüklükte bir çatışmaya neden olabilir. Ebeveyn olarak, küçücük bir şeye hayır dediğinizde aldığınız bu tepki doğal olarak keyfinizi kaçırır, hayalkırıklığına uğrar, onu şımarık olmakla suçlayabilirsiniz.  Belki bağırır, azarlarsınız, buna rağmen sonra aynı döngüyü tekrar yaşayabilirsiniz.

 Aslında çocuğunuz şunları demek istiyordur:

-Neden dün bütün gün televizyon izlemem zararlı değildi de bugün zararlı?

-Hamburger haftasonu zararlı değildi ama neden bugün zararlı?

-Neden dün sofrayı hazırlamak gerekmiyordu ama bugün gerekiyor?

-Neden bazı günler geç yatabilirken, bugün yatamıyorum?

-Dün parkta arkadaşlarımla oynadım, bugün neden gidemiyoruz?

 Çözüm ne?

Kuralları bir aile toplantısında konuşarak yazıya dökmek ve haftalık program hazırlamak.

Sabrınızı zorlayan konularda bu çözüm hayatınızı kurtaracak çünkü hepsinin yapılabileceği günleri belli olacak.

Püf Noktası:

  • Bu konuşmayı sakin ve keyifli bir zamanda yapmak,
  • Kurallar ve haftalık program için karar alma sürecine aktif olarak çocuğunuzu dahil etmek,
  • Onun da önerilerine yer vermek ve bazı konularda karar vermesine izin vermek
  • Kurallara uyulmadığı takdirde katlanılacak sonuçlarına yine birlikte karar vermek,
  • Sonucun o kuralla bağlantılı olmasını sağlamak,
  • Çocuğunuzu, sizin de uymanız gereken en az bir kural koyması için teşvik etmek.

Son olarak yaşanan benzer çatışmalar için başka bir olasılığı da aklınızda tutmayı unutmayın.

Zaman içinde çocuğunuz fiziksel ve zihinsel olarak gelişmiş, büyümüş, istek ve talepleri ile yapabilecekleri  artmış, ancak siz çocuğunuzun büyüdüğü ve yaşıtları gibi daha çok şeye hakkı olabileceği gerçeğini gözden kaçırmış olabilirsiniz.  (Örnek: Her çocuk okul gezisine giderken, siz daha küçük diye göndermezseniz. Çocuğunuz kendi giysilerini seçebilecek kadar büyümüş ama siz hala kendiniz seçmek istiyorsanız..) Bu konuda çocuğunuzun yaşıtlarını ve diğer ebeveynlerin davranışlarını da gözlemlemek, kişisel süzgecinizden geçirmek üzere bir fikir verecektir.